ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ

Ο σκηνοθέτης Νίκος Περέλλης ΄(όρθιος) και ο συνθέτης Μπάμπης Καρούσος

Ο σκηνοθέτης Νίκος Περέλλης κι εγώ. Βγήκαμε ανά δύο αφού δεν είχαμε κάποιον τέταρτο να μας βγάλει και τους τρεις....

Πριν από μια βδομάδα τρεις φίλοι, ο θεατρικός σκηνοθέτης Νίκος Περέλλης, ο μουσικοσυνθέτης Μπάμπης Καρούσος κι εγώ, συναντηθήκαμε στο σπίτι του τελευταίου, στη οδό Ευμένους στο Παγκράτι για να μας παίξει στο πιάνο μερικά κομμάτια από την ποιητική μου σύνθεση «Η Λειτουργία της Μήθυμνας» που μελοποιεί αυτόν τον καιρό. Τα κομμάτια που μας έπαιξε και τραγούδησε ήταν καταπληκτικά! Σκεφθήκαμε με το Νίκο: Πήρε δυνατά μπρος ο Μπάμπης! Τον παρακαλέσαμε να μας ξαναπαίξει κάποια από αυτά, πίνοντας ο καθένας το ΜΕΤΑΞΑ του, που μέσα σ’ αυτή τη δημιουργική καλλιτεχνική ευφορία, νομίζαμε πως ήταν νέκταρ.

*

Στη συνέχεια μας εξήγησε τη μορφή που θα πάρει το έργο, κάτι σαν ροκ όπερα με κάποια εναλλακτικά στοιχεία συμφωνικής μουσικής. Μίλησε για μια δεκαπενταμελή ορχήστρα, ένα μικρό σύνολο εγχόρδων, μια 15λή χορωδία και 2 τραγουδιστές. Ο σκηνοθέτης Νίκος Περέλλης είπε τα δικά του σχέδια, πως δηλαδή θα σκηνοθετήσει το όλο έργο πως θα χρησιμοποιήσει τους ηθοποιούς στη ροή του που θα παίζουν σιωπηλά, άλλους που θα διαβάζουν ποιητικό κείμενο και τι παιχνίδι θα κάνει με τους φωτισμούς. Εγώ δεν είχα να πω κάτι, αφού το έχω ήδη πει από καιρό γράφοντας το έργο. Είπα όμως τη γνώμη μου για τα δικά τους σχέδια και συμφωνήσαμε να τα συζητάμε, όπως και κάθε τι καινούριο που θα προκύπτει, κάθε φορά που θα συναντιόμαστε. Τέλος σχεδιάσαμε την καλλιτεχνική παρουσίαση του έργου, (Συντελεστές, το είδος του έργου, βιογραφικά των δημιουργών, κριτικές, περίληψή τού έργου κ.λ.π.) αφήνοντας για αργότερα την τεχνικοοικονομική μελέτη του φακέλου, με τον οποίο θα ζητήσουμε χορηγίες για την πραγματοποίηση των συναυλιών – παραστάσεων.

*

Ναι σε τέτοιους ενάντιους καιρούς, αποφασίσαμε τέτοια πράγματα. Θα ρωτήσετε: Είστε με τα καλά σας; Μα αν ήμασταν θα προετοιμάζαμε φάκελο για χορηγίες μέσα σ' αυτή την οικονομική κρίση; Πρέπει όμως να τονίσω, ότι ζώντας αυτή τη καλλιτεχνική μαγεία, όντας μέσα σ' αυτό το κλίμα της ομαδικής συνδημιουργίας, νιώθεις πως όλα είναι δυνατά, ακόμα κι αν όλα είναι εναντίον σου. Έτσι καταγράφουμε σήμερα την αρχή μιας φιλόδοξης συνεργασίας για να μετρήσουμε αργότερα τα αποτελέσματα.

Τι είναι όμως η «Λειτουργία της Μήθυμνας»;

Ένα ταξίδι της Ψυχής και του Νου, στο χώρο και το χρόνο του Ελληνικού Γενέθλιου Τόπου. Ένα αέναο κυκλικό ταξίδι του Έρχομαι και του Φεύγω, όπου, κάτω από την κυριαρχία του ελληνικού Φωτός, συμμετέχουν σε μια λυρική Λειτουργία, οι Μνήμες, η Φύση, τα Πρόσωπα, οι Γιορτές, η Ηχώ της Ιστορίας, οι Άγιοι που νοιάζονται για τις σοδειές, η Θάλασσα, ο Έρωτας που παραμονεύει τα στραβοπατήματα της λογικής. Μια Λειτουργία στην οποία αναδεικνύεται η εσωτερικότητα της ενιαίας πατρίδας.

Εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ Σόλωνος 133 106 77 Αθήνα

τηλ/να: 210 3806305, 210 3821813, fax 210 3838173 e-mail: alexcom@otenet.gr

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ: ΤΟ ΙΔΙΟ ΕΡΓΟ ΣΥΝΕΧΩΣ...

Σε παλιότερα κείμενά μου, (-Λογοτεχνία και παραλογοτεχνία,- - Η Γεωγραφία της Μοναξιάς- Απ’ τη καλή κι απ’ την ανάποδη-) εκτός από την εκδοτική θάλασσα της συμπυκνωμένης σαχλαμάρας και της κομψευόμενης ανοησίας, είχα αναφερθεί και στο σοβαρό έλλειμμα της ελληνικής κριτικής και ότι δυστυχώς από την κριτική επωφελούνται οι κριτικοί και οι εκδότες και καθόλου η ελληνική λογοτεχνία, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Τώρα που διάβασα το εκτενές κείμενο του έγκριτου κριτικού, Δημοσθένη Κούρτοβικ με τίτλο: «Εισαγωγή στην καθεστωτική κριτική», (ΤΑ ΝΕΑ 15-16Νοεμβρίου 2008) δεν ένιωσα καμιά απολύτως έκπληξη. Ο Κούρτοβικ λέει, τεκμηριωμένα βέβαια, πολύ αρνητικά πράγματα για τους Έλληνες κριτικούς αλλά αυτά που γνωρίζουμε όλοι μας τόσα χρόνια, τώρα τα ανακάλυψε ο κ. Κούρτοβικ, που ανήκει και στο χώρο της κριτικής; Ας δούμε όμως μερικά από αυτά που λέει μέσα από κάποια αποσπάσματα του εκτεταμένου κειμένου του:
*
Ξεκινά μιλώντας «για τη γρήγορη καθιέρωση στη δεκαετία του 90, 7-8 προσώπων που ευνοημένοι από το εντυπωσιακό άνοιγμα του ημερήσιου και εβδομαδιαίου τύπου στο βιβλίο, απέκτησαν μόνιμες στήλες. Στη πορεία του χρόνου αυτά τα 7-8 άτομα (συν 3 που δεν ψήλωσαν ακόμα) που σήμερα ασκούν την κριτική βιβλίου, χώρισαν άτυπα , οι μεν από δω οι δε από κει. Που σημαίνει: Οι μισοί περίπου, ( Μαζί τους και ο κ.Κούρτοβικ) αποποιήθηκαν εξαρχής κάθε μορφή θεσμικής εξουσίας εκτός από αυτή που αντιπροσώπευε η στήλη τους και οι άλλοι μισοί, δέχτηκαν ευχαρίστως ή και προκάλεσαν τη συμμετοχή τους σε επιτροπές βραβείων (όπου είναι γνωστό τι παιχνίδια παίζονται), σεμινάρια, τηλεοπτικές εκπομπές, σύνταξη ανθολογιών κ.λ.π. ακολουθώντας μάλιστα ολοένα επιθετικότερη τακτική, πολλαπλασίασαν στο πέρασμα του χρόνου τέτοιους μοχλούς επιρροής τους και τους χρησιμοποιούσαν με αυξανόμενη αυτοπεποίθηση.
*
Και συνεχίζει:
…….αυτή η συγκέντρωση δύναμης στα χέρια μιας μικρής ομάδας δημιουργεί, αφ’ ενός, νομοτελειακά σχέσης ώσμωσης ανάμεσα στα μέλη της, όπως επίσης ανάμεσα στην ομάδα και άλλες μορφές εξουσίας, αφ’ ετέρου οδηγεί εξίσου νομοτελειακά στην ανεξέλεγκτη λειτουργία της και την αυθαιρεσία. Βλέπουμε πράγματι, τα ίδια 3-4 ονόματα να εμφανίζονται σταθερά και συνήθως από κοινού σε διάφορες επιτροπές λογοτεχνικών βραβείων και επιχορήγησης μεταφράσεων, να παρουσιάζουν βιβλία λογοτεχνών του γούστου τους ή του κλίματός τους σε επίσημες εκδηλώσεις για την προώθηση των πωλήσεών τους, να επιμελούνται για λογαριασμό εκδοτικών οίκων ανθολογίες που φιλοδοξούν να διαμορφώσουν το νεότερο λογοτεχνικό Κανόνα, ακόμα και να ιδρύουν με τη στήριξη ισχυρών εκδοτών, περιοδικά μέσα από τα οποία προβάλλουν τις απόψεις και τις επιλογές τους. Τίποτα βέβαια απ’ όλα αυτά δεν είναι επιλήψιμο από μόνο του. Εντυπωσιάζει ωστόσο το άθροισμά τους και προβληματίζει η τάση συνεχούς μεγέθυνσής του που υποδηλώνει κάτι το βουλιμικό. ( σημείωση δική μου: Δηλαδή τα θέλουν όλα!!!) ….Ένας κριτικός που διατηρεί μία, αν όχι και δύο στήλες σε μια εφημερίδα, είναι μέλος σε τρεις – τέσσερις επιτροπές, αρθρογραφεί σε άλλα τόσα λογοτεχνικά περιοδικά, επιμελείται τηλεοπτική εκπομπή για το βιβλίο, παραδίδει σεμινάριο στο ΕΚΕΒΙ, (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) συμμετέχει με εκτενείς εισηγήσεις στη διαφημιστική καμπάνια του ενός ή του άλλου βιβλίου κ.λ.π. έχει άραγε το χρόνο να διαβάσει προσεκτικά τα βιβλία που κρίνει κάθε βδομάδα; (για να σκεφτεί πάνω σ’ αυτά ούτε συζήτηση) Η λογική απαντά όχι . Και πραγματικά βλέπουμε όλο και πιο συχνά στα κείμενα αυτών των κριτικών, απίθανες ανακρίβειες και παρανοήσεις, αδιανόητες όχι μόνο για επαγγελματία κριτικό μα ακόμα και για έναν απλό, στοιχειωδώς συγκεντρωμένο αναγνώστη.

*
…….Όταν μιλάω για καθεστωτικούς κριτικούς, έχω πλήρη συνείδηση της σημασίας του όρου. Δεν πρόκειται μόνο για την διείσδυσή τους σε σχεδόν όλους τους θεσμούς που έχουν να κάνουν με το ελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο αλλά και με αυτόν καθεαυτό τον τύπο λογοτεχνίας που προωθούν. Το αρχείο των βραβείων του «Διαβάζω» επιβεβαιώνει την εντύπωση, που έτσι κι αλλιώς μας αφήνει η κριτικογραφία τους χρόνια τώρα. Περα από τις καταφανείς περιπτώσεις προσωποληψίας – εύνοιας προς ορισμένους συγγραφείς και αρνητικής διάθεσης για άλλους, με κριτήρια που μεταμφιέζονται σε λογοτεχνικά – μπορούμε να δούμε την αποθέωση μιας λογοτεχνίας όπου κυριαρχούν ο μινιμαλισμός, ο μιζεραμπιλισμός, ο συγγραφικός αυτισμός, ο εστετισμός της κλεισούρας και της ναφθαλίνης, την επιβολή μιας αντίληψης αλλεργικής στο στοχασμό, φοβικής απέναντι στα μεγάλα θέματα, καχύποπτης απέναντι σε ό,τι θυμίζει πραγματικότητα και δεν εμπνέεται μόνον από την ίδια τη λογοτεχνία. Μια εφησυχασμένη κριτική, που αγαπάει μια εφησυχασμένη λογοτεχνία. (Πού να τρέχουμε τώρα;; - προσθέτω εγώ) Μια κριτική που ο προβληματισμός της εξαντλείται στην απόλαυση του κειμένου και η αγωνία της στην κατάκτηση ολοένα και περισσότερων θεσμικών θέσεων. Αν αυτό δεν είναι καθεστωτισμός τότε ας μας παρηγορήσει η σκέψη ότι η καθεστωτική νοοτροπία δεν μπορεί ποτέ να απλωθεί και στα πολιτιστικά φαινόμενα μιας κοινωνίας.
*
Υ.Γ. Επειδή θα υπάρξουν σίγουρα καλοθελητές που θα σταθούν στο δάχτυλο και όχι σ’ αυτό που το δάχτυλο δείχνει, δηλώνω ο ίδιος ευθέως, ότι έχω προσωπική αφορμή να λέω τα παραπάνω. Αθέμιτο δεν είναι στο κάτω –κάτω. Για πολλά χρόνια δεν αντιδρούσα στην απαράδεκτη τακτική των συγκεκριμένων κριτικών, ακριβώς επειδή συγκαταλεγόμουν στα θύματά τους (διευκρινίζω ότι με αυτό δεν εννοώ τυχόν αρνητικές κριτικές) και ήθελα να αποφύγω μια αντιδικία προσωπική. Σφάλμα μου! Έπρεπε να ξεχειλίσει το ποτήρι, με δυο κατάφωρα στημένες κριτικές για να χάσω τη χαζή υπομονή μου. Κι αν χρειασθεί θα πω περισσότερα και εξοργιστικότερα επ’ αυτού»

Επίλογος με λίγες δικές μου σκέψεις
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι κριτικοί που αναφέρει ο Δ. Κούρτοβικ χρησιμοποιούν τη θέση τους για να επωφεληθούν οι ίδιοι.
Με τέτοιες πρακτικές λοιπόν είναι φυσικό η κριτική βιβλίου να παραμένει βαριά ανάπηρη, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, μία εκ των οποίων είναι ο Δημοσθένης Κούρτοβικ. ( Ουδέποτε έτυχε να κάνει κριτική για βιβλίο μου..) Ο κ. Κούρτοβικ εκτός από καλός κριτικός είναι και αξιόλογος συγγραφέας. Υποθέτω ότι ως συγγραφέας ανέμενε μια κριτική προώθηση των βιβλίων του από τους συναδέλφους του που ήταν στα μέσα και στα έξω της εξουσίας, με τα πλεονεκτήματα που θα είχαν αυτές οι κριτικές. (Υψηλές πωλήσεις, βραβεία, αγορές βιβλίων από το κράτος κ.λ.π.). Οι συνάδελφοί του όμως, προφανώς αγνόησαν τα βιβλία του… Ακόμα ο Δ. Κούρτοβικ διαπράττει το μέγα λάθος να μην καταγγέλλει όλα όσα ξέρει, αλλά να κρατά και κάποιους άσους στο μανίκι του, απειλώντας να πει « και άλλα εξοργιστικότερα αν χρειαστεί». Έτσι μπαίνει στο παιχνίδι μιας σύγκρουσης που πιθανότατα θα είναι χωρίς τέλος. Κλείνοντας θα ήθελα απευθυνόμενος στον ίδιο να του πω ευθέως την άποψή μου για την τακτική που ακολούθησε και τη στάση που πήρε: «Όποιος ξεσκεπάζει την αδικία ΜΟΝΟ όταν ο ίδιος αδικείται, τότε είναι o ίδιος άδικος» .

Kαι ένα σχόλιο ενός επισκέπτη του ιστοχώρου που μεταφέρω εδώ και προσυπογράφω:

Όσοι θέλετε να αγοράσετε βιβλία , εμπιστευθείτε το ένστικτό σας και όχι τους κριτικούς. Είναι μια υπέροχη αίσθηση να εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου μαζί με το ρίσκο μιας κακής επιλογής. Αλλά και κακή επιλογή να κάνετε, θα είναι δική σας επιλογή, θα τη χαρείτε γιατί εσείς την κάνατε κι όχι γιατί με σκοπιμότητα σας έπεισε να την κάνετε κάποιος κριτικός.. Αντσταθείτε λοιπόν κι αγνοείστε την κριτική, αν αυτή πρέπει να εξυπηρετεί τα στενά συμφέροντα των κριτικών και όχι της ελληνικής λογοτεχνίας!

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΑ

Του Φαίδωνα Θεοφίλου

Το Βlog αυτό είναι λογοτεχνικό και πολιτικό.

Δηλαδή: Με το ένα πόδι πατάμε στη μαγεία της ζωής

και με το άλλο στην πραγματικότητά της.
Αγαπάμε και τα δύο, αφού είναι συστατικά της ζωής

και του είναι μας.

Άλλωστε εμείς εδώ πιστεύουμε ότι οι ποιητές

πρέπει να είναι πολίτες κι όχι ιδιώτες.

Πιστεύουμε ότι οι λεγόμενοι πνευματικοί άνθρωποι,

όχι μόνο δεν πρέπει να σιωπούν αλλά

να αρθρώνουν ξεκάθαρο λόγο και ευθύ.

Σήμερα λοιπόν σειρά στο Blog έχει η πολιτική.


Φυλακές: Εκεί αργοπεθαίνει ο σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός, αφού είναι καλύτερα να είσαι άγριο θηρίο στο ζωολογικό κήπο, παρά κρατούμενος στις ελληνικές φυλακές…

Τράπεζες: Στην Ελλάδα η σχέση τράπεζας προς πελάτη είναι αντίστοιχη με του βρικόλακα προς το θύμα του…Ο ένας παράγει το αίμα και ο άλλος το πίνει…
Aκόμα προσπαθούμε να καταλάβουμε το λόγο που εκλέγουμε κυβερνήσεις…

Ελληνική κοινωνία: Συγχυτική, εριστική, αγενής, αδιάφορη για την παράδοση και την ιστορία της. Για τον Έλληνα, δημοκρατική συμπεριφορά πρέπει να έχουν οι άλλοι…

Κυβέρνηση Ν.Δ: Ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά «παιδιά» της ελληνικής κοινωνίας: Επιστήμονες στην αρπαχτή, στη μάσα και στη μίζα, ανίκανοι στη δημιουργία και στην εξεύρεση λύσεων των προβλημάτων της κοινωνίας. Και ο Καραμανλής: Ένας κομπάρσος που τον έντυσαν πρωταγωνιστή.

Πασοκ: Παρ’ όλο που διαθέτει τα περισσότερα ικανά στελέχη από τ’ άλλα κόμματα, δεν ανανεώθηκε επαρκώς από τότε που κυβερνούσε ως σήμερα, με αποτέλεσμα το κόμμα να βγάζει μούχλα εξ αιτίας της πολιτικής και ιδεολογικής στασιμότητας. Ως αντιπολίτευση είναι υποτονική όπως και ο αρχηγός του, που στο μεταξύ έχει χάσει όλων των ειδών τις εκλογικές μάχες, και αναμένει τη Ν.Δ. να καταρρεύσει, για να αναλάβει την εξουσία. Η Ν.Δ. βέβαια κάνει ό,τι μπορεί γι αυτό…

Σύριζα: Το κόμμα αυτό ανέβηκε πολύ ψηλά σε σχέση με το παρελθόν του, πιότερο επειδή χάιδευε αυτιά και καθόλου για τις κυβερνητικές του θέσεις που ουδέποτε είχε. Ο Σύριζα όταν ερωτάται αν επιθυμεί να συγκυβερνήσει όταν γίνουν εκλογές, παριστάνει την αναποφάσιστη παρθένα. Αλλά για να συγκυβερνήσει χρειάζεται να έχει σχέδιο κυβερνητικό και θέσεις. Δεν αρκεί να μας λέει τι δεν πρέπει να κάνουμε αλλά να μας πει πώς το ίδιο το κόμμα πιστεύει ότι πρέπει να κυβερνηθεί η χώρα. Όλοι έχουμε τις εμπειρίες μας από τις μονοκομματικές κυβερνήσεις και θέλουμε να υπάρξουν συμμαχίες αλλά εφ’ όσον υπάρχουν κυβερνητικές θέσεις στα κόμματα για να επιτευχθούν οι συγκλίσεις κι όχι να ψάχνονται όταν θα είναι στη κυβέρνηση…Πάντως η «Ανανεωτική Πτέρυγα του Συνασπισμού», με κείμενο που κατέθεσε στο ίδιο το κόμμα, κάνει λόγο για «σοβαρό έλλειμμα ουσιαστικής και εύρυθμης λειτουργίας των κορυφαίων οργάνων» και για «Οργανωτική δυσκαμψία του ΣΥΝ, που έχουν ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση πολλαπλών κέντρων αποφάσεων, τα οποία δημιουργούν σύγχυση για το ποιος αποφασίζει και το ποιος εκφράζει ποιον. Όταν λοιπόν καταφέρουν να ελέγξουν πρώτα το κόμμα τους ,τότε θα μπορούν να είναι χρήσιμοι και να συγκυβερνήσουν όταν κληθούν.

ΚΚΕ: Στο κόμμα αυτό εντυπωσιάζει το προσωπικό ήθος των στελεχών του και η θρησκευτική αφοσίωση στην ιδεολογία του κόμματος, όπως εντυπωσιάζει και το: Πώς είναι δυνατόν σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει, το κόμμα αυτό να παραμένει ακίνητο, σα να λειτουργεί πίσω από το χρόνο;…

ΛΑ.Ο.Σ.: Το έργο αυτό το έχει παίξει πολλές φορές η Ιστορία: Ένα μικρό κόμμα, που ξεκινά με ακροδεξιά ιδεολογία και δημοκρατικό ένδυμα, κόμμα τάχα μου φιλολαϊκό, που εμφανίζεται στην πολιτική σκηνή για να αξιοποιήσει και να εκμεταλλευτεί υπέρ του, την πολιτική διαφθορά και την απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Τα πολιτικά κόμματα αντανακλούν την κοινωνία που ζούμε. Αν η κοινωνία μας δυσλειτουργεί, θα την καταργήσουμε ή θα την αντικαταστήσουμε; Όχι βέβαια, Θα την βοηθήσουμε να λειτουργήσει σωστά. Έτσι θα κάνουμε και με το πολιτικό μας σύστημα και τα κόμματα κι όχι να καταφύγουμε στις ακροδεξιές λύσεις για να…σωθούμε. Κι αυτό, γιατί κάτι μάθαμε απ’ την Ιστορία, παλιά και πρόσφατη.

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΟΜΠΑΜΑ: Από την εκλογή Ομπάμα στις ΗΠΑ μπορεί άραγε η χώρα μας να πάρει κάποιο μήνυμα; Στη χώρα μας όπου με μοναδικό διάλειμμα αυτό του Κώστα Σημίτη, η εξουσία εναλλάσσεται μεταξύ των Καραμανλήδων και των Παπανδρέου; Στη χώρα μας όπου αλίμονό μας περιμένει και η…συνέχεια του Μητσοτακαίϊκου; Μπορεί να πάρει κάποιο μήνυμα η χώρα μας για να βαδίσει επιτέλους στο δρόμο της πολιτικής ωρίμανσης; Που σημαίνει ότι: Τα Ελληνόπουλα με ξένη καταγωγή που αριστεύουν στα σχολεία και δεν τους επιτρέπουμε να σηκώνουν την ελληνική σημαία, θα έχουν τώρα ίσες ευκαιρίες να γίνουν πρωθυπουργοί της Ελλάδας; Ή οι Δημοκρατικές συμπεριφορές που θαυμάζουμε πρέπει να είναι, όπως προείπαμε, μόνο για τους άλλους;

οι εικόνες είναι σχέδια πάνω σε γυαλί του Notis arts